Veysel Karanî Peygamberimizi Neden Göremedi? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir Değerlendirme
Veysel Karanî, İslam tarihinde özel bir yere sahip olan bir sahabedir. O, peygamberimiz Hz. Muhammed’i görmek için büyük bir çaba sarf etmesine rağmen, çeşitli sebeplerle bu şansı elde edememiştir. Ancak bu kayıp, sadece bir zaman ve mekân meselesi değil, aynı zamanda toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi kavramlarla da ilişkilendirilebilecek derin bir anlam taşır. Sokakta, toplu taşımada ve işyerinde gördüğümüz sahneler, bu soruyu daha geniş bir çerçevede sorgulamamıza olanak sağlar. Peki, Veysel Karanî peygamberimizi neden göremedi? Bu soruyu günümüz toplumunda, özellikle de toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden ele alalım.
Toplumsal Cinsiyet: Erişimdeki Engeller
Veysel Karanî, peygamberimizi görememiştir, çünkü o dönemde yaşadığı coğrafyanın imkânları, bazı bireylerin hayallerine ulaşmalarını zorlaştırıyordu. Bu durum, günümüz toplumsal yapısında da karşımıza çıkmaktadır. İstanbul’da bir günde, toplu taşımada, sokakta ve işyerlerinde karşılaştığımız sahnelerde, cinsiyetin, toplumsal hayata katılımı nasıl şekillendirdiğine dair net örnekler görmek mümkündür. Kadınlar, iş yerlerinde daha düşük maaşlar almakta, sokakta yalnız başlarına yürürken daha fazla güvensizlik yaşamaktadırlar. Hâlbuki, her birey, tıpkı Veysel Karanî gibi, kendi inanç ve değerlerine ulaşma konusunda eşit fırsatlara sahip olmalıdır.
Veysel Karanî’nin peygamberimizi görememesi, toplumdaki cinsiyet temelli engelleri düşündürür. Onun, Peygamber Efendimiz’i görmek için çaba harcaması, fakat bir dizi engelle bu fırsattan mahrum kalması, aslında “erişim” kavramının, sadece coğrafi değil, sosyal sınıflar ve cinsiyet temelli engellerle de şekillendiğini gösteriyor. Veysel Karanî gibi, günümüzde de birçok kişi, toplumsal cinsiyet rollerinden dolayı hayallerine ulaşamayabiliyor. Kadınların, LGBTİ+ bireylerin veya göçmenlerin toplumda hak ettikleri fırsatlara erişmeleri, sıkça engellerle karşılaşıyor.
Çeşitlilik: Farklılıkların Etkisi
Veysel Karanî, toplumun öne çıkan figürlerinden biri olmamakla birlikte, yaşamı boyunca büyük bir azimle inançlarını takip etmiştir. Bu durum, günümüz toplumundaki çeşitlilik anlayışını sorgulamamıza yol açar. Sokakta, işyerlerinde ve hatta sosyal medyada çeşitlilik, bazen bir zenginlik olarak görülse de, sıklıkla ayrımcılıkla da ilişkilidir. Farklılıklar, toplumsal normlarla çeliştiğinde, insanlar dışlanmakta veya görmezden gelinmektedir.
Veysel Karanî’nin peygamberi görme çabası, kendi yolunda ilerlerken toplumsal normlar tarafından dışlanmaya ve engellenmeye çalışan bir bireyi temsil eder. Veysel Karanî’nin inanç yolculuğu, farklılıkların toplumsal olarak kabul edilmesi ve desteklenmesi gerektiği gerçeğini ortaya koyar. İstanbul’da, farklı etnik kökenlerden gelen bireylerin yaşadığı mahallelerde, bazen onların varlıkları bile bazılarının gözünde bir tehdit gibi algılanabiliyor. Halbuki, toplumda herkesin kendini ifade etme biçimi farklıdır ve bu çeşitlilik, toplumu daha güçlü kılmalıdır.
Sosyal Adalet: Adaletsizlik ve Ayrımcılıkla Mücadele
Veysel Karanî’nin Peygamber Efendimiz’i görememesi, sadece onun kişisel bir kaybı değildir; aynı zamanda bir toplumsal adaletsizlik durumu olarak da değerlendirilebilir. Sosyal adaletin temelleri, her bireye eşit fırsatlar sunmayı amaçlar. Fakat bu adalet, her zaman yerine getirilmez. Bugün İstanbul’da, işyerlerinde, toplu taşıma araçlarında veya sokakta görülen ayrımcılık, Veysel Karanî’nin kaybına benzer bir anlam taşır. İnsanlar, sahip oldukları toplumsal statü, cinsiyet, etnik köken ya da ekonomik durumlarına göre daha fazla engellemelerle karşılaşır. Bu noktada, Veysel Karanî’nin görmediği peygamber, bir tür adaletin sembolü olabilir; çünkü gerçek adaletin, herkesin eşit haklar ve fırsatlar elde ettiği bir toplumda var olabileceği unutulmamalıdır.
Günlük Hayatta Uygulamalar
Sokakta yürürken, bazen başını kapalı bir şekilde yürüyen kadınların karşılaştığı bakışlardan, işyerlerinde kariyer basamaklarında erkekler ile aynı başarıyı yakalayan kadınların yaşadığı engellerden, toplu taşımada yalnız seyahat eden bireylerin daha fazla rahatsızlık görmesinden, sosyal adaletin eksik olduğuna dair somut örnekler görüyoruz. Bu durumlar, toplumsal cinsiyetin, çeşitliliğin ve sosyal adaletin günümüzde de var olan en büyük meselelerden bazıları olduğunu gösteriyor.
Veysel Karanî’nin peygamberi görememesi, yalnızca dini bir perspektiften ele alınmamalıdır. O, toplumsal yapının bireylere sunduğu fırsatlarla ilgili bir sorgulama fırsatı yaratır. Toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi kavramlar, günümüzdeki bireylerin hayatlarını şekillendiren en önemli faktörlerdir. Bir birey, bu faktörlerin etkisiyle bazen istediği hedeflere ulaşamayabiliyor. Veysel Karanî’nin öyküsünden çıkarılacak en büyük ders, her bireyin toplumsal yapıların etkisiyle karşılaştığı engelleri aşmak için eşit fırsatlara sahip olması gerektiğidir.