Eski Yunanca’ya Ne Denirdi? Bir Dilin İzinde Kaybolan Bir Aşk
Kayseri’nin soğuk kış sabahlarında, bir yudum kahve içerek pencerenin önünde oturmak, her zaman bir huzur kaynağıydı. O an içimden bir şey geçti. Günlerdir aklımı kurcalayan bir düşünceydi: “Eski Yunanca’ya ne denirdi?” Bu soru, kafamda bir anda belirdi ama gitgide daha da derinleşti. Bu, sıradan bir dil bilgisi sorusu değildi. Bu soru, geçmişin gölgeleriyle, kaybolan bir aşkın izleriyle ilgiliydi.
O Günden Bir Hatıra
Bir gün, üniversiteye başladığımda bir arkadaşım bana “Eski Yunanca” dersinden bahsetti. O zamanlar Kayseri’nin sakinliğinde, çok fazla dünya görebilecek kadar büyük bir şehirde yaşamıyordum. Ama dil, bir insanı başka bir dünyaya taşır, öyle değil mi? O günlerde, o derste öğrendiklerim, beni derinden etkileyen bir şeylerin başlangıcıydı. Eski Yunanca’yı öğrenmeye başlamak, bana bir nevi kaybolmuş bir aşkı, bir geçmişi bulmak gibi geldi. Sanki her kelime, her cümle geçmişte bir yerlere aitmiş gibi hissettiriyordu.
Dersin ilk günü, hocamız tahtaya büyük harflerle yazmıştı: Ancient Greek… O an, sadece bu terim bile bana başka bir evrenin kapılarını açtı. Ne kadar heyecanlıydım! Ama bir yandan da bir hayal kırıklığı vardı içimde. “Eski Yunanca” diye bir şey vardı ama nasıl bu kadar uzak olmuştu zamanla? O kadar eskiydi ki, birçoğumuzun bilmediği bir dilin izinde, kaybolan anların peşindeydik.
Dilin Ağırlığı
Eski Yunanca, bana o kadar derin bir his verdi ki, bazen kendimi başka bir dünyada hissediyordum. O an anlamıştım: Dil, sadece kelimelerden ibaret değildi. Bir dil, geçmişin derinliklerinden, kültürlerin içinden akarak bugüne gelir. Ve bazen, anlamadığın kelimelerle, insanın kalbi birbirine karışır. Eski Yunanca kelimeler bana sanki bir anlam veriyor, ama bir o kadar da karmaşık ve ulaşılmaz geliyordu. Her bir harf, bir zamanın, bir halkın geçmişine açılan kapılardı. Ve orada, zamanla kaybolmuş bir dünyaya adım atıyordum.
Bir gün, hocamız Eski Yunanca’daki bir kelimeyi açıklarken, “Bu kelimeyi günümüz Türkçesinde de görebilirsiniz,” dedi. O an içimde bir şey kıpırdadı. O kelimenin, kaybolan bir zamanın izleri olduğunu hissettim. Bir anlam arayışı vardı, bir boşluk. Hâlâ arıyordum. Eski Yunanca’dan geriye sadece bazı izler kalmıştı ve ben, o izleri takip ediyordum. Bu dil, bana hem bir yabancı hem de bir dost gibi gelmişti.
Zamanın İçinden Bir Yüz
O eski dilin bana kattığı duygular, bir zamanların kaybolmuş görüntüleriydi. Kayseri’deki yaşantımda bir yandan bu eski dünyaya kafa yorarken, bir yandan da ailemin eski evini düşündüm. Sanki her eski ev, bir dilin anılarını taşır gibi. Çocukken evimizdeki eski kitapları karıştırırdım. Arada bir, onları bulur, sayfalarında eski kelimeler arardım. Bu kelimeler, bana bilinçli olarak aradığım şeyleri değil, daha fazlasını sunardı. Bir yandan kaybolan bir zamanın izlerini, diğer yandan ise hayal kırıklıklarını fark ederdim.
Eski Yunanca’ya dair her öğrendiğim yeni şey, bana o kaybolmuş aşkı hatırlatıyordu. Sanki bu dil, içimdeki bir eksik parçayı tamamlıyordu. Ama işte, bir şeylerin kaybolmuş olması, bazen insanı yorar. Eski Yunanca kelimeler, zamanla silinmişti. Şimdi onları hatırlamaya çalışmak, bir kaybolan zamanın peşinden gitmek gibiydi.
Bir Gün… Bir Kelime
Bir gün, eski Yunanca metinlerden birini okurken bir kelimeyle karşılaştım: Agápē… Sevgi, aşk anlamına gelen bu kelime, bana o kadar tanıdık geldi ki. O an düşündüm, bir dil, ne kadar eski olursa olsun, insanların hissettikleriyle hep bağdaşıyor. Belki de dilin ve duyguların zamanla kaybolan bir özelliği vardı. Agápē… Bunu anlamamın, duygularımı tanımamın en güzel yolu olduğunu düşündüm. Aşkın, sevginin, insanların içindeki duyguların geçmişi yoktu. Eski Yunanca’da da vardı, bizde de vardı, kaybolan ama hep var olan bir şeydi.
İçimde bir umut doğdu o an. Eski Yunanca’yı öğrendikçe, dilin bir zamanlar ne kadar güçlü ve etkili olduğunu daha çok anlıyordum. Ve aynı zamanda bir kaybolmuşluğu da hissediyordum. Bir dilin kaybolması, tıpkı bir zamanın kaybolması gibi hissettiriyordu. Ama belki de bu kaybolmuşluk, bizlerin öğrenmeye olan merakını, geçmişi bulma arzusunu kamçılıyordu. O kaybolmuş kelimelerin arasında, bizlere kalan birkaç iz vardı. O izleri takip etmek, onları anlamak, bir şekilde kaybolan zamanları geri getirmek gibiydi.
Sonuç Olarak
Kayseri’nin karanlık sokaklarında yürürken, bazen eski dilin izlerinin, eski zamanların ağırlığının ne kadar içime işlediğini hissediyorum. Eski Yunanca, bana sadece bir dil öğretmedi, bana aynı zamanda kaybolan bir dünyayı hatırlattı. Her kelime bir zamanın peşinden gitmeyi, her anlam ise bir duyguyu yaşamak gibi geldi. Belki de dil, geçmişin kaybolmuş izlerini, geçmişin kaybolmuş aşklarını taşır. Ve biz, sadece bu izlerin ardında, zamanın hızıyla kaybolan her şeyin peşinden gitmek için varız.
Eski Yunanca’ya, “Helenistik Yunanca” denirdi. Ama bana sorarsanız, o sadece bir isim değil, aynı zamanda bir kaybolmuş zamanın, bir kaybolmuş aşkın adıydı. Ve ben, bir gün, o kaybolmuş dünyayı tekrar bulacağım…